O PROJEKCIE

Studencka grupa badawcza zawiązała się w 2015 roku w Instytucie Polonistyki Stosowanej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Grupa skupiła studentów przede wszystkim z poziomu licencjackiego podejmujących specjalizację wydawniczo-redaktorską i komunikacji medialnej. Przedmiotem zainteresowania stały się dzieje Szkoły Rycerskiej, której dwieście pięćdziesiąta rocznica założenia właśnie mijała. Ta jedna z najważniejszych inicjatyw wojskowo-pedagogiczno-cywilizacyjnych Stanisława Augusta była, co oczywiste, terenem badań kilku pokoleń historyków wojskowości, oświaty, kultury. Studenci Polonistyki postawili sobie dwa cele. Po pierwsze, zweryfikowanie podstawy materiałowej badań, a więc dotarcie do jak największej liczby dokumentów spoczywających w bibliotekach i archiwach polskich, litewskich, francuskich. Popularyzowanie dokumentów nieznanych lub niedostatecznie wykorzystywanych w dotychczasowych badaniach. Ujawnienie poprzez przygotowanie do druku i sukcesywne publikowanie w serii wydawniczej

Kajety Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej. Drugie zadanie, które postawiła sobie grupa badawcza, wiąże się z charakterystycznym dla naszej dyscypliny w ostatnich dziesięcioleciach rozszerzeniem pola badań. Polonistyka odeszła od wyłącznego zainteresowania literaturą wielką, artystycznie docenioną, zajęła się także literaturą minorum gentium, także w pełni popularną, także literacką grafomanią. Co więcej, nastąpił w jakimś sensie powrót do dawnego znaczenia słowa „literatura”. Tak jak Feliks Bentkowski, pisząc w 1814 roku pierwszą w Polsce Historię literatury polskiej, pisał historię piśmiennictwa, uwzględniając wszelkie teksty pisane, i te historyczne, i te prawne, i te dotyczące nauk ścisłych, tak też dzisiaj poloniści rozumieją przez „literaturę” wszelkie teksty zapisane, realizujące się językiem polskim. Grupa badawcza polonistów patrzy na teksty związane ze Szkołą Rycerską odmiennie, niż historycy. Dla nas podstawowym zadaniem nie jest weryfikacja tekstu, określenie jego wiarygodności, odczytanie i interpretowanie zgodnie z zasadami postępowania badacza dziejów, a dotarcie do ukształtowania językowego tekstu, jego konstrukcji, kompozycji, stylu wypowiedzi, środków językowych, warstwy słownej (archaizmy, neologizmy), środków stylistycznych aż po normę ortograficzną i cechy pisowni. W badaniach polonistycznych, także inicjowanych na naszym Wydziale, posługujemy się kategorią „napisu”, każdej formy zapisu słownego, a więc zarówno tekstu reklamy, nekrologu, jak i podania, oświadczenia itp. itd. Dla nas obszerne materiały Szkoły Rycerskiej istnieją przede wszystkim w swym wymiarze językowym. Ujawniając je, staramy się wskazać na ich podstawowe, polonistyczne cechy, a zarazem kierować uwagę badawczą na te właśnie aspekty. Katechizm Szkoły Rycerskiej jest elementem gatunku, który ma wielowiekową tradycję. Zapisy pamiętnikarskie o Szkole mają charakter paraliteracki, tyleż w nich prawdy, co fi kcji, lub inaczej, tyleż w nich prawdy powszechnej, co prawdy indywidualnej, prawdy własnej pamięci ujętej w swój – pamiętnikarza – język, w swoją świadomie lub podświadomie przyjętą konwencję narracji. Zapisy zdarzeń, takie jak nieszczęsny wypadek utonięcia kilku kadetów czy dochodzenie w sprawach kradzieży, mają w sobie element narracji sensacyjnej, dramatycznej z podziałem ról, zachowań, charakterów, w jakimś sensie, oczywiście mikroskopijnym, realizują szekspirowski Teatr Świata. Kajety Korpusu Kadetów mają w pełni charakter roboczy. Z jednej strony wskazują na nabyte w trakcie studiów umiejętności studentów w odnajdywaniu i przygotowywaniu do publikacji nieznanych materiałów, a z drugiej strony ujawniają polonistyczny wariant czytania.

ANDRZEJ K. GUZEK

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>